🕊️ Inter-Caste Marriage Scheme Maharashtra 2025:
📘 प्रस्तावना
समाजातील जातीभेद, असमानता आणि भेदभाव दूर करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने “आंतरजातीय विवाह प्रोत्साहन योजना” (Dr. Babasaheb Ambedkar Inter-Caste Marriage Promotion Scheme) सुरु केली आहे.
या योजनेचा उद्देश सामाजिक एकात्मता वाढवणे, जातीपातीतून होणारा भेदभाव कमी करणे आणि युवकांना आंतरजातीय विवाहासाठी प्रोत्साहन देणे हा आहे.
💰 आर्थिक सहाय्य (Financial Assistance)
आंतरजातीय विवाह प्रोत्साहन योजना अंतर्गत पात्र दाम्पत्यांना ₹50,000 इतके आर्थिक सहाय्य दिले जाते.
हे सहाय्य खालीलप्रमाणे दिले जाते –
- एकूण रक्कम ₹50,000 (राज्य शासन ₹25,000 + केंद्र शासन ₹25,000)
- रक्कम संयुक्त मागणीपत्र (Joint Demand Draft) किंवा संयुक्त बँक खात्यात जमा केली जाते.
👉 तसेच, काही भागांत “डॉ. साविताबाई आंबेडकर आंतरजातीय विवाह सहाय्यता योजना” देखील लागू आहे, ज्यामध्ये विशिष्ट अटींनुसार ₹2.5 लाखांपर्यंत सहाय्य मिळू शकते.
या योजनेंतर्गत एक जोडीदार अनुसूचित जातीतील असावा आणि लग्न नोंदणीकृत असणे आवश्यक आहे.
🧾 पात्रता निकष (Eligibility Criteria)
आंतरजातीय विवाह प्रोत्साहन योजनाचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे –
- दोघेही महाराष्ट्र राज्याचे कायमस्वरूपी रहिवासी असावेत.
- एक जोडीदार अनुसूचित जाति (SC), अनुसूचित जमात (ST), विमुक्त जाती (VJ), भटक्या जमाती (NT) किंवा विशेष मागासवर्ग (SBC) मधील असावा.
- दुसरा जोडीदार सवर्ण (उच्चवर्णीय) समाजातील (हिंदू, लिंगायत, जैन, शीख) असावा.
- वराचे वय किमान 21 वर्षे व वधूचे वय किमान 18 वर्षे असावे.
- विवाह कायदेशीरपणे नोंदणीकृत असावा.
- दाम्पत्याने यापूर्वी कोणत्याही अशा प्रकारच्या शासकीय योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा. आंतरजातीय विवाह आर्थिक सहाय्य.
📂 आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर योजना साठी अर्ज करताना खालील कागदपत्रे आवश्यक असतात –
- अर्जाचा नमुना (Prescribed Application Form)
- दोन्ही जोडीदारांचे जात प्रमाणपत्र (Caste Certificate)
- लग्न नोंदणी प्रमाणपत्र (Marriage Registration Certificate)
- वयाचा पुरावा (शाळा सोडल्याचा दाखला / जन्म दाखला)
- स्थायी रहिवासी प्रमाणपत्र (Domicile Certificate)
- संयुक्त छायाचित्र
- संयुक्त बँक खाते पासबुकची प्रत (राष्ट्रीयीकृत बँकेत असलेले खाते)
- दोन मान्यवर व्यक्तींच्या शिफारस पत्रे
- आधार कार्ड (Aadhar Card)
📝 अर्ज प्रक्रिया (Application Process)
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर योजनासाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे –
- अर्जदार दाम्पत्याने आपल्या जिल्ह्यातील जिल्हा सामाजिक कल्याण अधिकारी कार्यालयातून (District Social Welfare Officer, Zilla Parishad) अर्ज फॉर्म मिळवावा.
- सर्व आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज स्वतः उपस्थित राहून सादर करावा.
- काही जिल्ह्यांमध्ये अर्ज प्रक्रिया ऑनलाइन पद्धतीने देखील करता येते.
👉 अधिकृत संकेतस्थळ: https://sjsa.maharashtra.gov.in - अर्ज तपासणीनंतर पात्रतेनुसार आर्थिक सहाय्याची रक्कम मंजूर केली जाते. आंतरजातीय विवाह आर्थिक सहाय्य
📢 योजनेचा उद्देश (Objective of the Scheme)
- जातीपातीतून होणारा भेदभाव नष्ट करणे
- सामाजिक एकोपा आणि समता वाढवणे
- आंतरजातीय विवाह करणाऱ्या युवकांना प्रोत्साहन देणे
- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचा प्रसार करणे
⚖️ महत्वाच्या सूचना
- विवाह कायदेशीर नोंदणीशिवाय या योजनेचा लाभ मिळणार नाही.
- एकाच दाम्पत्यास एकदाच आर्थिक सहाय्य मिळते.
- सर्व कागदपत्रे स्वहस्ताक्षरीत (Self-Attested) असावीत.
- बनावट कागदपत्रे सादर केल्यास कायदेशीर कारवाई होऊ शकते.
📞 संपर्क माहिती (Contact Information)
अधिक माहितीसाठी संपर्क साधा:
सामाजिक न्याय आणि विशेष सहाय्य विभाग, महाराष्ट्र शासन
🌐 https://sjsa.maharashtra.gov.in
📍 जिल्हा सामाजिक कल्याण अधिकारी कार्यालय, संबंधित जिल्हा परिषद
📢 महत्त्वाची सूचना:
भरतीशी संबंधित अधिक माहितीसाठी, कृपया अधिकृत जाहिरात नीट वाचा. ही माहिती आपल्या मित्रांसोबत शेअर करा आणि त्यांनाही सरकारी नोकरी मिळविण्यात मदत करा.
दररोजच्या सरकारी नोकऱ्यांचे मोफत अपडेट्स मराठीमध्ये मिळवण्यासाठी भेट द्या 👉 SarkariMahabharti.com
🏁 निष्कर्ष (Conclusion)
आंतरजातीय विवाह प्रोत्साहन योजना महाराष्ट्र ही सामाजिक समरसतेकडे नेणारे एक महत्वाचे पाऊल आहे.
या योजनेद्वारे शासन केवळ आर्थिक सहाय्य देत नाही, तर समाजातील भेदभाव दूर करून समानतेचा संदेशही देत आहे.
जर तुमचे लग्न आंतरजातीय असेल आणि तुम्ही पात्र असाल, तर ही योजना नक्की अर्ज करा आणि समाजात सकारात्मक बदलाचा भाग बना. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर योजना.
🔖FAQs:
1. आंतरजातीय विवाह प्रोत्साहन योजना म्हणजे काय?
उत्तर: ही महाराष्ट्र शासनाची योजना आहे जी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या सामाजिक समतेच्या विचारांवर आधारित आहे. या योजनेचा उद्देश आंतरजातीय विवाह करणाऱ्या जोडप्यांना प्रोत्साहन देणे, समाजातील जातीभेद कमी करणे आणि एकात्मता वाढवणे हा आहे.
2. या योजनेअंतर्गत किती आर्थिक सहाय्य मिळते?
उत्तर: या योजनेअंतर्गत पात्र दाम्पत्यांना एकूण ₹50,000 इतके आर्थिक सहाय्य दिले जाते. राज्य शासन आणि केंद्र शासन प्रत्येकी ₹25,000 इतके योगदान देतात. ही रक्कम संयुक्त बँक खात्यात जमा केली जाते.
3. या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी पात्रता निकष कोणते आहेत?
उत्तर: दोघेही महाराष्ट्र राज्याचे कायम रहिवासी असावेत.
एक जोडीदार अनुसूचित जाति (SC), अनुसूचित जमात (ST), विमुक्त जाती (VJ), भटक्या जमाती (NT) किंवा विशेष मागासवर्ग (SBC) मधील असावा.
दुसरा जोडीदार सवर्ण (उच्चवर्णीय) समाजातील असावा.
वराचे वय 21 वर्षे व वधूचे वय 18 वर्षे पूर्ण असावे.
विवाह कायदेशीररीत्या नोंदणीकृत असावा.
4. अर्ज करण्यासाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?
उत्तर: 1.अर्जाचा नमुना (Prescribed Application Form)
2. दोन्ही जोडीदारांचे जात प्रमाणपत्र
3. लग्न नोंदणी प्रमाणपत्र
4. वयाचा पुरावा (शाळा सोडल्याचा दाखला / जन्म दाखला)
5. स्थायी रहिवासी प्रमाणपत्र
6. संयुक्त छायाचित्र
7. संयुक्त बँक पासबुकची प्रत
8. दोन शिफारस पत्रे
9. दोघांचे आधार कार्ड
Related Posts
5. अर्ज प्रक्रिया कशी आहे?
उत्तर: अर्जदाराने आपल्या जिल्ह्यातील जिल्हा सामाजिक कल्याण अधिकारी, जिल्हा परिषद कार्यालयात अर्ज सादर करावा. काही जिल्ह्यांमध्ये अर्ज प्रक्रिया ऑनलाइनही उपलब्ध आहे.
अधिकृत संकेतस्थळ: https://sjsa.maharashtra.gov.in
6. अर्ज सादर केल्यानंतर सहाय्य रक्कम कधी मिळते?
उत्तर: अर्ज तपासणीनंतर सर्व कागदपत्रे योग्य असल्यास आणि पात्रता निकष पूर्ण झाल्यास, सहाय्य रक्कम 30 ते 60 दिवसांच्या आत संयुक्त बँक खात्यात जमा केली जाते.
7.डॉ. साविताबाई आंबेडकर आंतरजातीय विवाह योजना काय आहे?
उत्तर: ही राज्यातील आणखी एक योजना आहे ज्यात विशिष्ट अटी पूर्ण झाल्यास पात्र दाम्पत्यांना ₹2.5 लाखांपर्यंत आर्थिक सहाय्य दिले जाते. यात एक जोडीदार अनुसूचित जातीतील असावा आणि विवाह विशिष्ट सामूहिक लग्न कार्यक्रमात पार पडलेला असावा.
8. विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र आवश्यक आहे का?
उत्तर: होय. कायदेशीररीत्या नोंदणीकृत विवाहच या योजनेअंतर्गत पात्र ठरतो. नोंदणी नसल्यास अर्ज अपात्र ठरतो.
9. ही योजना केवळ हिंदू धर्मियांसाठी आहे का?
उत्तर: नाही. या योजनेचा लाभ हिंदू, लिंगायत, जैन, आणि शीख या धर्मीयांनाही मिळू शकतो. महत्वाचे म्हणजे एक जोडीदार अनुसूचित जाति/जमातीतला आणि दुसरा सवर्ण समाजातील असावा.
10. या योजनेचा उद्देश काय आहे?
उत्तर: या योजनेचा प्रमुख उद्देश समाजातील जातीभेद, असमानता आणि भेदभाव दूर करून सामाजिक समरसता प्रस्थापित करणे आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांचा प्रसार करणे हा आहे.
11. ही योजना कुठे लागू आहे?
उत्तर: ही योजना संपूर्ण महाराष्ट्र राज्यात लागू आहे. अर्ज प्रत्येक जिल्ह्यातील जिल्हा सामाजिक कल्याण विभागामार्फत स्वीकारले जातात.
12. अधिक माहितीसाठी कोठे संपर्क करावा?
उत्तर: 📍 जिल्हा सामाजिक कल्याण अधिकारी, जिल्हा परिषद कार्यालय
🌐 अधिकृत संकेतस्थळ: https://sjsa.maharashtra.gov.in
📞 सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग, महाराष्ट्र शासन
🔖 Hashtags
#InterCasteMarriageScheme #MaharashtraGovernmentScheme #AmbedkarYojana #InterCasteMarriageMaharashtra #InterCasteMarriage2025 #DrBabasahebAmbedkarScheme #SocialWelfareScheme #MaharashtraYojana2025 #AantarjatiyaVivahYojana #आंतरजातीयविवाहयोजना